προσφατα

Το άγχος αποχωρισμού στα μικρά παιδιά

Το μωράκι σας κλαίει κάθε φορά που ανοίγεται την πόρτα για να πάτε στην δουλειά ή μέχρι το ψιλικατζίδικο; Μην ανησυχείτε...

Της Χριστιάνας Ιορδάνου M.Sc, MBPsS, ψυχολόγου-δραματοθεραπεύτριας, www.ekseliksis.gr

Το άγχος αποχωρισμού αποτελεί μια φυσιολογική εκδήλωση της ψυχοσυναισθηματικής ανάπτυξης του παιδιού και αφορά στη δυσφορία που νιώθει το βρέφος όταν τα πρόσωπα που το φροντίζουν (κυρίως οι γονείς), απομακρύνονται από το οπτικό του πεδίο.


Τα βρέφη προσαρμόζονται πολύ εύκολα στα πρόσωπα που τα φροντίζουν και ικανοποιούν τις ανάγκες τους. Μεταξύ του 4ου και 7ου μήνα της ζωής τους αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι όταν δε σας βλέπουν, έχετε φύγει. Είτε είστε σε κάποιο άλλο δωμάτιο του σπιτιού είτε εκτός σπιτιού νιώθουν ότι «έχετε εξαφανιστεί». Κι επειδή δεν έχουν αναπτύξει την αίσθηση του χρόνου δε γνωρίζουν πότε και εάν θα επιστρέψετε. Επειδή η απουσία σας τα τρομάζει, θα κάνουν ότι περνάει από το χέρι τους για να «σας φέρουν πίσω». Μεταξύ του 8ου μήνα και του 1ου έτους τα βρέφη έχουν πολλή ανάγκη τους γονείς τους και είναι πιθανό να αναπτύξουν άγχος αποχωρισμού. Ακολούθως, στον ενδεχόμενο αποχωρισμό τους από εσάς, μπορεί να αντιδρούν με έντονο κλάμα και άλλες έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις.

Το άγχος αποχωρισμού αποτελεί φυσιολογικό μέρος της ανάπτυξης και αφορά στη δημιουργία μιας υγιούς σχέσης εμπιστοσύνης και πρόσδεσης ανάμεσα σε εσάς και το παιδί σας. Όσο το παιδί αναπτύσσεται και συνειδητοποίει ότι κάθε φορά που φεύγετε επιστρέφετε σε αυτό, το άγχος του μειώνεται.

Η διάρκεια του άγχους αποχωρισμού εξαρτάται από παιδί σε παιδί και, συγκεκριμένα, από παράγοντες όπως το ταμπεραμέντο του παιδιού και ο τρόπος που οι γονείς αντιδρούν στο άγχος του κάθε αυτό. Συνήθως κρατάει μέχρι το 3ο έτος, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις παρατείνεται, εξαιτίας αγχογόνων καταστάσεων που μπορεί να βιώσει ένα παιδί, όπως η γέννηση του αδερφού/της αδερφής του, η αλλαγή κατοικίας, ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου ή ζώου, ένα ατύχημα κ.λπ.

Τι να κάνετε

Μερικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να βοηθήσετε το παιδί να αντιμετωπίσει το άγχος του είναι τα ακόλουθα:

1) Την περίοδο μεταξύ του 8ου και 12ου μήνα της ζωής του παιδιού-περίοδος που εμφανίζεται το άγχος αποχωρισμού-αποφεύγετε να το αφήνετε μόνο του με μη οικεία σε εκείνο πρόσωπα.

2) Εάν πρέπει να το αφήσετε με κάποιον άλλον για ορισμένο χρονικό διάστημα επιλέξτε μια χρονική στιγμή αφού έχει φάει και έχει κοιμηθεί και όχι όταν είναι κουρασμένο και πεινάει, όταν δηλαδή σας χρειάζεται περισσότερο.

3) Δώστε του χρόνο να προσαρμοστεί στα νέα πρόσωπα που θα πάρουν τη θέση σας όταν εσείς θα απουσιάζετε. Πριν το αφήσετε μόνο του με κάποιον συγγενή, μια baby-sitter κλπ, περάστε χρόνο όλοι μαζί, ώστε να συνηθίσει την παρουσία του νέου προσώπου. Αντίστοιχα, πριν ξεκινήσει να πηγαίνει στον παιδικό σταθμό, επισκεφθείτε μαζί του το χώρο και μιλήστε του «για όλα αυτά τα ωραία πράγματα που θα κάνει εκεί μαζί με άλλα παιδάκια», ώστε να νιώσει ασφάλεια.

4) Αρχικά, επιλέξτε να το αφήνετε μόνο του με ένα πρόσωπο της εμπιστοσύνης σας για μικρά χρονικά διαστήματα και αυξήστε το χρόνο που δεν είστε μαζί του σταδιακά.

5) Είναι σημαντικό να επιστρέφετε την ώρα που του έχετε υποσχεθεί ότι θα είστε πίσω, ώστε να κατευνάσετε τους φόβους του και να μπορεί να σας εμπιστευτεί. Έχετε υπόψη σας ότι τα μικρά παιδιά δεν έχουν την αίσθηση της ώρας, οπότε αντί να του πείτε ότι θα γυρίσετε στις 14:00, είναι προτιμότερο να του πείτε ότι θα γυρίσετε «μετά το μεσημεριανό του φαγητό».

6) Όταν φεύγετε αποχαιρετήστε το και φύγετε ήρεμα και με σιγουριά. Μην ξαναγυρίσετε επειδή κλαίει. Διαβεβαιώστε το ότι θα επιστρέψετε και πείτε του πότε. Δείξτε του εμπιστοσύνη ότι μπορεί να τα καταφέρει χωρίς εσάς, εφόσον το προσέχει ένα έμπιστο πρόσωπο. Εάν εσείς οι ίδιοι έχετε ένταση, ενοχές ή άγχος που το αφήνετε μόνο του, του περνάτε το μήνυμα ότι δε μπορεί να τα καταφέρει χωρίς εσάς, με αποτέλεσμα να σας αναζητά πιο επίμονα και το άγχος του να αυξάνεται.

7) Να θυμάστε ότι η αντίδρασή του είναι φυσιολογική. Όσο συνειδητοποιεί ότι πάντα επιστρέφετε σε εκείνο, το άγχος του θα μειώνετε. Παρόλα αυτά, εάν δείτε ότι το παιδί σας αρνείται επίμονα να μείνει μόνο του με κάποιον άλλον ή να πάει στον παιδικό σταθμό, εμπιστευτείτε το και διερευνήστε την κατάσταση.

Αν το άγχος αποχωρισμού συνεχίζεται

Συνήθως τα συμπτώματα άγχους μειώνονται και εξαλείφονται μετά το 3ο έτος της ηλικίας του παιδιού. Όμως, σε ορισμένες περιπτώσεις το άγχος αποχωρισμού είναι δυσανάλογο με το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η λειτουργικότητα του (π.χ. ένα παιδί της πρώτης δημοτικού που αρνείται να αποχωριστεί τους γονείς του και, κατ' επέκταση, να πάει σχολείο). Σε μια τέτοια περίπτωση είναι σημαντικό να επισκεφθείτε έναν ειδικό υγείας, ώστε να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα για την αντιμετώπιση του άγχους του παιδιού. Πιο συγκεκριμένα, απευθυνθείτε σε έναν ειδικό υγείας εάν το παιδί παρουσιάζει κάποια από τα παρακάτω συμπτώματα:

1) Υπερβολική ενόχληση όταν πρέπει να σας αποχωριστεί

2) Έντονο φόβο μήπως σας συμβεί κάτι κακό

3) Φόβο ότι ένα απρόσμενο γεγονός (π.χ. μια απαγωγή) θα οδηγήσει στον αποχωρισμό του από εσάς

4) Άρνηση να πάει στο σχολείο ή και κάπου αλλού επειδή δεν αντέχει να σας αποχωριστεί

5) Έντονη ενόχληση να μείνει μόνο του στο σπίτι χωρίς εσάς

6) Εφιάλτες που σχετίζονται με τον αποχωρισμό του από εσάς και

7) Σωματικές ενοχλήσεις, όπως εμετούς, πόνο στο στομάχι, πονοκέφαλο κ.α. αλλά και συμπτώματα πανικού, πριν την αποχώρηση σας

Η κατάλληλη ψυχοθεραπευτική παρέμβαση στο παιδί και την οικογένεια μπορεί να διευκολύνει την εξάλειψη των συμπτωμάτων άγχους και να ενισχύσει την αίσθηση ασφάλειας και ανεξαρτησίας του παιδιού.

Σε γενικές γραμμές, δώστε χώρο και χρόνο στα παιδί να αναπτυχθεί και να εξερευνήσει τον κόσμο γύρω του. Όσο χτίζετε μαζί του μια σχέση αγάπης, ασφάλειας, ζεστασιάς και σταθερότητας-και όχι μια σχέση εξάρτησης-το μαθαίνετε να εμπιστεύεται εσάς, αλλά και τον εαυτό του. Με τον τρόπο αυτό το βοηθάτε να αντιμετωπίσει το άγχος αποχωρισμού του από εσάς.

Πηγή: www.kidshealth.org

http://www.familylife.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Designed By