προσφατα

Χαρακτηριστικά γνωρίσματα των παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες

Ξηρού Παναγιώτα, Εργοθεραπεύτρια

 Τα χαρακτηριστικά των μαθησιακών δυσκολιών όπως ¨έχουμε ήδη αναφέρει είναι πολλά και ποικίλα. Δεν είναι βεβαίως αναγκαίο να συνυπάρχουν όλα για να πιστοποιηθεί μια μαθησιακή δυσκολία ούτε φυσικά είναι αρκετό ένα για να στοιχειοθετήσει την ύπαρξη της. Παρακάτω καταγράφονται
τα πιο χαρακτηριστικά ¨συμπτώματα¨ που παρατηρούνται στα παιδιά αυτά.


 Α. Δυσκολίες στην εκμάθηση των ακαδημαϊκών γνώσεων και κυρίως :
 ι) Δυσκολίες στην αναγνωστική ικανότητα που περιλαμβάνει δυσχέρεια και βραδύ ρυθμό ανάγνωσης, μηχανική ανάγνωση χωρίς κατανόηση, καθρεπτική ανάγνωση (π.χ. ε-3, άλο-όλα), παράλειψη, αντικατάσταση, πρόσθεση γραμμάτων, συλλαβών, λέξεων, αντικατάσταση λέξεων με άλλες οπτικά παρόμοιες ( π.χ. λαγουδάκια-λουλουδάκια), αντικατάσταση λέξης με άλλη παρόμοιας σημασίας (π.χ. νύχτα-βράδυ), δυσκολία κατανόησης του κειμένου, δυσκολία στην ανάγνωση και προφορά πολυσύλλαβων και ασυνήθιστων λέξεων, δυσκολία στο να συγκρατούν το βλέμμα τους στη γραμμή που διαβάζουν ( δηλ. ΄΄χάνουν΄΄ τη γραμμή που διαβάζουν), ΄΄ρομποτικό΄΄ διάβασμα χωρίς προσωδία, ρυθμό και χρώμα.
Ιι) Δυσκολίες στην γραφή και την ορθογραφία που περιλαμβάνουν αντικατάσταση (π.χ. κάνω-χάνω), παράλειψη (π.χ. γράφω-γάφω), πρόσθεση, αντιμετάθεση (π.χ. πατρίδα-παρτίδα), αντιστροφή ( π.χ. 3-ε) γραμμάτων, αντιμετάθεση συλλαβών (π.χ. έβαλα-έλαβα), καθρεπτική γραφή (π.χ. φάνης
-ςηνάφ), σύγχυση παρόμοιων ακουστικά (π.χ. β-φ, π-τα, γ-χ, θ-δ , φ-θ) και οπτικά (π.χ. ο-α ) γραμμάτων, ΄΄κόλλημα΄΄ των λέξεων μεταξύ τους ή ύπαρξη υπερβολικών κενών, δυσκολία στην τήρηση των κανόνων στίξεως και γραμματικής (παρόλο που τα γνωρίζουν), δυσανάγνωστη και
ακατάστατη γραφή (π.χ. πολύ μεγάλα ή πολύ μικρά γράμματα), πολύ μικρή ταχύτητα γραφής, αδυναμία σωστής και γρήγορης αντιγραφής από τον πίνακα, μεγάλη δυσκολία στην γραφή καθ΄υπαγόρευση και στο να κρατούν σημειώσεις, οι εκθέσεις τους παρουσιάζονται με κακή σύνταξη,
τηλεγραφικό λόγο, επαναλήψεις, έλλειψη οργάνωσης και λογικής σειράς, ανώριμη σύλληψη του μολυβιού, μεγάλη πίεση στην γραφή με αποτέλεσμα να τσαλακώνεται ή ακόμα και να σχίζεται το χαρτί.
Ιιι) Δυσκολίες στα Μαθηματικά όπως αντιστροφή αριθμών ( π.χ. 6-9 ), ελλιπή κατανόηση των μαθηματικών εννοιών, σύγχυση στην αναγνώριση των μαθηματικών συμβόλων, δυσκολία στην εκτέλεση πράξεων και στην επίλυση μαθηματικών προβλημάτων, δυσκολία στην αποστήθιση της
προπαίδειας, ανακριβής αναγνώριση πολυψήφιων αριθμών.
Β. Στο σχολείο στα παιδιά αυτά συχνά παρατηρούμε ότι : την ώρα του μαθήματος συχνά αφαιρούνται και δεν προσέχουν, μπορεί να είναι ανήσυχα με δυσκολία συγκέντρωσης, η συμμετοχή τους στο
μάθημα είναι μειωμένη και ή προσπαθούν να τραβήξουν την προσοχή με αρνητικό τρόπο ή είναι αδιάφοροι και απαθείς, δυσκολεύονται στην κατανόηση γραπτών και κυρίως προφορικών οδηγιών, αποφεύγουν το κόψιμο, τη ζωγραφική και γενικά τις χειροτεχνίες, τα καλλιτεχνικά τους
επιτεύγματα είναι ανώριμα για την ηλικία τους,  δεν κάθονται ήρεμα στο κάθισμα τους και στριφογυρνάνε συνεχώς σαν να μην βολεύονται πουθενά, δεν έχουν σωστή στάση σώματος με συνηθέστερη την πολύ σκυφτή στάση κατά την γραφή και την ανάγνωση, καθυστερούν ή ακόμα και αρνούνται να γράψουν στον πίνακα ή να διαβάσουν δυνατά μέσα στη τάξη, απαντούν και ενεργούν βιαστικά και με παρορμητικό τρόπο, βιάζονται να τελειώσουν αυτό που κάνουν, στην τσάντα τους και το θρανίο τους επικρατεί ακαταστασία, είναι αδέξια (πετούν και πιάνουν την μπάλα με περίεργους
τρόπους), αποφεύγουν ομαδικά αθλήματα και δεν τα καταφέρνουν σε γυμναστικές ασκήσεις που απαιτούν συντονισμό και κινητικό προγραμματισμό.
Γ. Ακόμα και στο σπίτι τους, στο δικό τους οικείο περιβάλλον τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες εμφανίζουν χαρακτηριστικά γνωρίσματα όπως : σκοντάφτουν και πέφτουν εύκολα πάνω σε έπιπλα, κουράζονται πολύ γρήγορα όταν διαβάζουν και γράφουν, αποφεύγουν και συχνά παραπονιούνται
για το διάβασμα, δυσκολεύονται στο να κρατήσουν ημερολόγιο, δεν θυμούνται τι ΄΄δουλειά΄΄ έχουν για το σπίτι και σχεδόν αδυνατούν να οργανώσουν τη μελέτη τους, δυσκολεύονται και καθυστερούν να ολοκληρώσουν καθημερινές δραστηριότητες ρουτίνας όπως είναι το μπάνιο, το ντύσιμο, η καθαριότητα και η τακτοποίηση του προσωπικού τους χώρου και έτσι φαίνονται ατημέλητα και ακατάστατα και γενικώς στη ζωή τους επικρατεί μια χαοτική κατάσταση. Επίσης, τα παιδιά, αυτά, δυσκολεύονται να εξιστορήσουν ένα γεγονός με τη σειρά που έγινε, δυσκολεύονται να πουν την ώρα, να μάθουν την διαδοχή των μηνών, των ημερών, των εποχών, δυσκολεύονται στη σωστή διαχείριση των χρημάτων.
Δ. Στο κοινωνικό κομμάτι παρατηρούμε ότι τα παιδιά αυτά έχουν τις εξής δυσκολίες : αποφεύγουν αθλήματα και ομαδικές δραστηριότητες, δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν την ροή μιας συζήτησης και αποφεύγουν να συμμετέχουν σε αυτή, δυσκολεύονται να κατανοήσουν τα
αστεία, τις παροιμίες, τους ιδιωματισμούς της γλώσσας και φαίνονται να μην έχουν αίσθηση του χιούμορ, έχουν αδυναμία στο προσωδιακό μέρος της γλώσσας και η χροιά τους ακούγεται επίπεδη και μονότονη, σπάνια χρησιμοποιούν χειρονομίες, είναι ασυνεπής στα ραντεβού τους, δυσκολεύονται
στην ερμηνεία των κωδικών συναισθημάτων όπως οι εκφράσεις του προσώπου και η γλώσσα του σώματος, τους είναι πολύ δύσκολο να συνάψουν φιλικές και άλλες διαπροσωπικές σχέσεις με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να απομονωθούν (Κάκουρος & Μανιαδάκη 2004, Τάνος 2004, Καραντζής 2004, Ρ. Ντέιβις 2000, Τζουριάδου 1990, Μίχου 1990, Λεβάντη 1990, Δράκος 2002, Μάρκου 1998,Θωμαΐδου 1999, Αλεξάνδρου & Τζουβελάκης 1993-94, Cavey 2000, Case-Smith, Allen & Pratt 1996, Reed 1991  , Neistadt & Crepeau 1996 ).
    Όλες οι παραπάνω χαρακτηριστικές δυσκολίες που μπορεί να εμφανίζονται στα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες μπορεί να οφείλονται σε ελλιπή ή διαταραγμένη ανάπτυξη των βασικών- θεμελιωδών δεξιοτήτων. Αναφέρουμε, λοιπόν, συνοπτικά τις δεξιότητες η διαταραχή ή μειωμένη
ανάπτυξη των οποίων μπορεί να οδηγήσει στην δημιουργία των προαναφερθέντων δυσκολιών.  

A. Κινητικός Τομέας και Νευρομυοσκελετικές Δεξιότητες:
1) ελλιπής ανάπτυξη και οργάνωση των πρωτογενών αντανακλαστικών
2) ελλιπής ανάπτυξη των ισσοροπιστικων αντιδράσεων και του στατικού ελέγχου
3) φτωχός μυϊκός τόνος
4) μειωμένη φυσική αντοχή
5) καθυστέρηση στην ανάπτυξη της αδρής κινητικότητας, του αδρού συντονισμού και της αμφίπλευρης οργάνωσης
6) δυσκολίες στην πράξη και στον κινητικό σχεδιασμό ( dyspraxia=δυσπραξία)
7) διαταραχές στην λεπτή κινητικότητα και στους επιδέξιους χειρισμούς
8) ελλιπής ανάπτυξη οπτικοκινητικού συντονισμού και οπτική απραξία (ανικανότητα των οφθαλμών να εντοπίζουν και να ΄΄σκαναρουν΄΄ αυτόματα και αβίαστα) με πιθανή συνύπαρξη στραβισμού, διπλωπίας ή νυσταγμού
9) υπερκινητικότητα ή νωθρότητα/ ληθαργικότητα
10) εμφάνιση ασυνήθιστων, επαναλαμβανόμενων κινήσεων στο πρόσωπο και στα άκρα ( τις, γκριμάτσες, χωροαθετωσικες κινήσεις-associated movements)
11) ύπαρξη δυσδιαδοχοκινησίας δηλ. ανικανότητα για γρήγορη και αβίαστη πραγματοποίηση διαδοχικών κινήσεων όπως πρηνισμός και κατόπιν υπτιασμός του αντιβραχίου,έλλειψη του ρυθμού στην κίνηση και δυσκολία σε κινήσεις φόντου
12) υπολειμματική  εδραίωση πλευρίωσης.

Β. Αισθητηριακές – Αντιληπτικές Δεξιότητες :
1) διαταραχές στην οπτική αντίληψη και κυρίως στην οπτική διάκριση μέρους-όλου (οπτική συνέχεια), στην διάκριση της εικόνας από το φόντο ( διάκριση πρώτο από δεύτερο πλάνο) και στην αντίληψη των χωρικών σχέσεων
2) υπολειμματική ανάπτυξη της ιδιοδεκτικής ευαισθησίας και αντιληπτικότητας
3) προβλήματα ακουστικής αντίληψης και κυρίως ακουστικής διάκρισης και αλληλουχίας
4) διαταραχές στην εικόνα του σώματος (σχήμα σώματος) και κυρίως στην διάκριση της μιας πλευράς του σώματος από την άλλη ( διάκριση Δεξιού- Αριστερού στο σώμα)
5) ύπαρξη απτικής αμυντικότητας ή έλλειψη απτικής διάκρισης
6) ελλιπής επίγνωση της θέσης του σώματος και των μερών του σώματος στο χώρο ( προβλήματα πλευρίωσης και κατευθυντικότητας )
7) υπερβολική ή μειωμένη ανταπόκριση στα αιθουσαία ερεθίσματα με αποτέλεσμα να υπάρχει ανασφάλεια στη βαρύτητα και μη καλή ανοχή στην κίνηση.

Γ. Γνωστικές Δεξιότητες :
1) διαταραχές της προσοχής που μπορεί να είναι: η μικρή διάρκεια της προσοχής, η εύκολη διάσπαση της προσοχής, η αδυναμία του ατόμου για εστίαση της προσοχής (inattention) ή η ανικανότητα του παιδιού να κατευθύνει την προσοχή του στο σωστό κάθε φορά ερέθισμα ( π.χ. να εστιάζει
στην εικόνα και όχι στο φόντο, να εστιάζει σε ουσιώδη σημεία ενός κειμένου και όχι σε λεπτομέρειες) και τέλος μεγάλη δυσκολία στην συνδυασμένη προσοχή
2) υπερδιέγερση ή υποτονικότητα
3) διαταραχές της μνήμης και κυρίως προβλήματα στην βραχυπρόθεσμη (καθυστερημένη ανάκληση πληροφοριών), ακουστική και τη λεκτική μνήμη με σπανιότερα τα προβλήματα στην μακροπρόθεσμη και την οπτική μνήμη
4) προβλήματα στην κατηγοριοποίηση, την κατάταξη, την ταξινόμηση και την ομαδοποίηση
5) προβλήματα στον χρονικό προσανατολισμό και την διαδοχικότητα-σειροθέτηση
6) δυσκολίες στην οργάνωση, τη σύνθεση και τη γενίκευση της μάθησης
7)αδυναμία για σωστή διαχείριση του χρόνου.

Δ. Ψυχοκοινωνικές δεξιότητες
1) Χαμηλός αυτοέλεγχος,
2) χαμηλή αυτοεκτίμηση ,
3) αδυναμία έκφρασης των συναισθημάτων και των σκέψεων,
4) αδυναμία για διευθέτηση του άγχους -  παρορμητικότητα, κ.α.
5) αδυναμία για κοινωνική αλληλεπίδραση ( Αλεξάνδρου & Τζουβελάκης 1993-94, Cavey 2000, Case-Smith, Allen & Pratt 1996, Reed, Neistadt & Crepeau     ).      

http://www.agogitoulogou.gr/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Designed By